GASTBLOG #7: Goedele Luyten over duurzaam studeren

Dan mag je nog zo braafjes met je eigen tassen en potjes boodschappen doen, stoutmoedig nee zeggen tegen alles wat verpakt is en elke druppel water nuttig gebruiken, als student kan het best wel lastig zijn om schoon en duurzaam te leven. Je moet oefeningen en notities maken, je hebt opdrachten uit te werken, papers of verslagen te schrijven …

Gelukkig kan je met de juiste keuzes toch een groot verschil maken! Hierbij een beknopt overzichtje, gebaseerd op de vuistregels voor een limited-waste leven. Onderaan is ook een lijstje te vinden met duurzamere schoolspullen.

Iets wat in de hele limited-waste strijd soms nog teveel over het hoofd gezien wordt, is dat elk voorwerp dat geproduceerd wordt het milieu belast. Deze verborgen ecologische voetafdruk weegt finaal nog altijd meer door dan wat al dan niet in je vuilbak belandt. Hoewel het afgewerkte product an sich niet vervuilend is, is het productie- en verwerkingsproces dat wél. Voor elk ongebruikt voorwerp dat je weggooit geldt niet alleen dat het product zelf in de vuilnisbak belandt (en als afval verwerkt moet worden), maar ook dat de productie, het transport en de verpakking voor niets geweest zijn.

Gelukkig is de weg met de kleinste ecologische voetafdruk vaak ook degene die leidt tot de kleinste afvalberg!

1 – REFUSE

Voor hogeschool- en universiteitsstudenten: gebruik je sociale contacten! Of breid indien nodig je netwerk uit 😉 Informeer jezelf op voorhand al eens bij enkele oudere studenten over de lesmethodes van je proffen. In veel gevallen zijn de nota’s die je neemt in combinatie met een cursus en/of slides voldoende en hoef je die peperdure handboeken niet te kopen (dit geldt zeker voor de zgn. ‘aanbevolen’ naslagwerken). Dit lukt natuurlijk niet voor elke studierichting en ook niet voor iedereen.

Om je even een idee te geven: de productie van een stevig handboek leidt tot een gemiddelde uitstoot van 34 kg CO2[1]. Voor diezelfde hoeveelheid werk je een heel jaar lang, elke dag 4,5 uur op je laptop[2](Hier is de productie van je laptop niet bij gerekend, maar veronderstel dat je er sowieso één hebt, onafhankelijk van het feit of je nu wel of geen boeken zou kopen).

Het ‘refuse-principe’ beperkt zich natuurlijk niet tot handboeken: het spreekt voor zich dat je alleen koopt wat je écht nodig hebt. ‘Refuse’ houdt niet alleen in dat je weigert bepaalde zaken aan te schaffen, maar ook dat je resoluut nee zegt tegen alles wat gratis aangeboden wordt. Hoeveel pennen, stiftjes en ander wegwerp-bureaumateriaal heb je niet al gekregen als gadget op een evenement? Uiteindelijk belanden deze spullen wel bij jou thuis in de vuilnisbak! Een pen op je bureau vervuilt de lucht in je kamer niet, maar waar komt die eigenlijk vandaan? En waar gaat die uiteindelijk naar toe?

2 – REDUCE

‘Bezint eer ge print’: een zeer eenvoudig principe, maar je spaart er heel wat papier mee uit. Slides kan je voor de meeste vakken perfect digitaal laten staan. Zeker als je ervoor gekozen hebt om notities te nemen in/bij je handboek. Probeer daarnaast om zo efficiënt mogelijk te printen: recto verso, indien mogelijk 2 pagina’s per kantje en steeds meerdere slides per blad.

Is het een nieuwe prof of heb je het betreffende boek niet tweedehands op de kop kunnen tikken? Draag er dan zeker goed zorg voor, zodat het na jou nog vele levens kan leiden.

Ook de keuze van je schrijfmateriaal kan helpen om de afvalberg te verkleinen. Zeker als je al schrijvend studeert of nu eenmaal veel neer te schrijven hebt: schrijf zoveel mogelijk in potlood en gebruik alleen een pen als het écht nodig is, zoals voor practicumverslagen, officiële documenten, examens… Oefeningen, aantekeningen en zoveel meer kan je perfect in potlood maken! Bovendien loopt potlood niet uit en foutjes kan je netjes weggommen (geen gepruts met tipp-ex of inktwisser!). Vulpotloden met een plastic hulsje zijn weliswaar uit den boze, maar probeer ook zoveel mogelijk om gelakte potloden met een ‘coating’ te vermijden


Schermafbeelding 2016-08-17 om 12.25.33
Liever niet: vulpotloden, flexibele en ‘gelakte’ potloden
Schermafbeelding 2016-08-17 om 12.25.52
Een simpel grijs en ongelakt potlood: meer moet dat niet zijn!

3 – RE-USE

Koop niets nieuws als het niet nodig is: hergebruiken, upcyclen en pimpen is de boodschap – en nog eens hip ook!

Voor de handboeken die echt de moeite zijn: probeer ze eerst tweedehands te verkrijgen via iemand die een paar jaar hoger zit, een tweedehandsboekenwinkel (zoals de Slegte) of neem eens een kijkje bij het tweedehandsaanbod van bol.com. Als er inhoudelijke aanpassingen gebeurd zijn tussen de verschillende drukken, geven de meeste proffen dit zelf door. Indien niet, dan kan je dit gerust eens navragen!

Hergebruik niet alleen wat je zelf hebt, maar vraag gerust eens rond bij je gezins- en familieleden, vrienden of buren en ruil of geef spullen weg die de ander beter kan gebruiken.

Voor kladpapier kan je altijd wel terecht bij de cursusdienst van je studentenvereniging (ze delen dat met veel plezier uit), het werk van je ouders of zelfs in het kopieercentrum: vaak worden de foute prints apart verzameld, vraag gerust eens of je deze als kladpapier zou mogen meenemen.

4 – RECYCLE

RECYCLESpreekt voor zich, toch? Recycleren begint bij goed sorteren: papier hoort niet bij het huisvuil en puntenslijpsel kan perfect op de composthoop (cederhout zou een fantastische compostversneller zijn). Scheid je afval, altijd en overal. Bovendien vind je tegenwoordig zelfs in de gewone supermarkt pennen en mappen die (deels) uit gerecycleerd materiaal bestaan. Merken zoals Stabilo en Maped hebben een GREEN-lijn in hun assortiment, bij Herlitz zijn alle mappen voor 80% uit gerecycleerde PET-flessen gemaakt.

5 – ROT

Zoals al eerder vermeld kan puntenslijpsel zeker op de composthoop. – Persoonlijk zou ik dit wel enkel doen voor gewone ‘grijze’ potloden zonder speciale coating. – Ook het aanbod aan composteerbaar bureaumateriaal groeit gestaag: niet alleen lief voor het milieu, maar het verkleint ook je persoonlijke afvalberg!

6 – RE-THINK

Probeer duurzame alternatieven te vinden voor zo goed als alles wat je gebruikt. Dit geldt in de eerste plaats voor het materiaal dat je eigenlijk echt continu nodig hebt en steeds opnieuw zal moeten aankopen, zoals schrijfgerei en cursuspapier.

Schrijfgerei

  • Schrijf bij voorkeur met een (ongelakt) potloodPOTLODEN
  • Wat pennen betreft hebben vulpennen of hervulbare balpennen de voorkeur. Als je eventjes zoekt, zijn er heel wat ecologische modellen te vinden, zoals hier:
  • Kies voor markeerpotloden ter vervanging van de klassieke fluostiften, o.a. verkrijgbaar bij Dille en Kamille

  • NIETJESEen nietjesloze nietmachine (o.a. gespot bij Oxfam Wereldwinkel of op a Green Story) of paperclips in plaats van metalen nietjes


Papierwaren

  • Gerecycleerd papier dat niet ontinkt werd is veruit de beste optie
  • Als je dit niet vindt, is nieuw papier een betere keuze dan gerecycleerd ontinkt papier, zowel qua CO2-uitstoot als qua watervervuiling. Kies in dit geval wel voor papier afkomstig uit korte omloop! [3]
  • Er zijn tegenwoordig zoveel labels op papierwaren te vinden dat het moeilijk wordt om door de bomen het bos nog te zien J Op bijna al het papier vind je het FSC en/of PEFC-label, en de controle op deze (niet al te strenge) eisen laat soms te wensen over. Wil je echt zeker zijn dat je verantwoord papier koopt, let dan zeker op volgende logo’s:
 BLAUWE ENGEL  NORDIC SWAN  NF  ECOLABEL
Der blaue Engel Nordic Swan NF Envioronnement EU EcoLabel

Ook voor spullen die langer meegaan (pennenzak, boekentas of rugzak, …) kan het geen kwaad even stil te staan bij een duurzamer alternatief als ze aan vervanging toe zijn. Een old school blikken doos doet even goed dienst als pennenzak – of naai er zelf één uit een restje stof!

Kortom, met een beetje creativiteit en goede wil kan je ook van je studie of werk een duurzame bezigheid maken!

Mijn zelf genaaide pennenzak met inhoud:

PENNENZAK

OVER GOEDELE LUYTEN: Straatsburg (15)
“Het belang van milieubewust leven werd ons thuis reeds met de paplepel meegegeven. Maar het kon nog altijd beter, ontdekte ik vorig jaar. Alles raakte voor mij in een stroomversnelling toen ik naar Gent trok voor mijn studie tot bio-ingenieur.

Als groene veganist probeer ik niet alleen mijn eigen leven, maar ook dat van familieleden en vrienden zo duurzaam mogelijk te maken. Low-waste, lokaal-biologisch of fair-globaal én tweedehands? Voor mij kan het niet gek genoeg!
Of zoals mijn mama het treffend verwoordt: ‘Goedele? Die probeert op haar fiets de wereld te redden!’…”


[1]http://www.treehugger.com/culture/34-kg-of-co2-to-make-a-book-book-review.html (27/06/2016)

[2]http://www.energids.be/nl/vraag-antwoord/hoeveel-verbruikt-een-computer-en-hoeveel-co2-vertegenwoordigt-dat/54/ (27/06/2016)

[3] https://www.bewustverbruiken.be/artikel/wat-milieuvriendelijk-papier , (10/08/2016)


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s