GASTBLOG #18: Sacha Dierckx (progressieve denktank Minerva)

Sacha Dierckx

België, anno 2050. Marie en Saïd worden wakker in hun appartement in de stad Brussel met zicht op de volledig opengelegde rivier de Zenne. Het is een warme zomerdag, nu de aarde met 1,5°C is opgewarmd sinds het pre-industrieel tijdperk. Maar de hitte is draaglijk dankzij de aanplanting van tienduizenden stadsbomen, de ontharding, de vele groendaken, en de waterelementen in de stad.

Na het ontbijt fietst Marie samen met haar zoontje Emil in het volledig autovrije centrum naar het stadsschooltje. De fijnstofmeter geeft een waarde van 3µg/m3 PM2,5 aan en de NO2-meter een waarde van 22µg/m3. België zit ondertussen al jaren onder de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie.

Rua-Goncalo-de-Carvalho2

Voor ze gaat werken, doet Marie nog een ochtendloop in één van de relatief nieuwe stadsparken. Daarna neemt ze volledig gratis de elektrische MIVB-bus naar het werk. Ze werkt voor de bank Belfius. Met de goedkeuring van het Sociaal-Ecologisch Pact in 2020 besliste de regering om Belfius te behouden als 100% publieke bank. Sindsdien werd de bank een voorloper op het vlak van de financiering van de klimaatomslag.

Rond 15u gaat Marie naar huis – de 20-urige werkweek werd in 2049 ook nationale wet nadat die eerder al in tal van sectorale cao’s was vastgelegd. Het is woensdagavond, dus ze moet vanavond wel nog naar de Raad van Bestuur. Om de klimaattransitie te verzekeren, werd in het Sociaal-Ecologisch Pact beslist om bedrijven te democratiseren, zodat niet meer de aandeelhouders, maar werknemers, burgers en andere belangengroepen de beslissingen nemen. Sindsdien is ook de diversiteit van de raden van bestuur sterk toegenomen.

Saïd werkt bij het stedelijk energiebedrijf BXL Renouvelle. Windmolens en zonneparken leveren net als in de rest van België goedkope energie, en op dagen met minder wind en zon halen de Belgen hun energie uit het aangelegde Europese distributienetwerk, of uit de in vele wijken geïnstalleerde Belgian Battery – voortgebracht door het succesvolle Belgische publieke R&D-programma Transition Targets. Die dag bereidt Saïd zijn presentatie voor die hij de volgende dag moet geven in Moskou – gemakkelijk bereikbaar met de hogesnelheidstrein of de nachttrein op het pan-Europese treinnetwerk – over de recentste ontwikkelingen op het vlak van de materialenefficiëntie en hergebruik van zonnepanelen.

Onderweg naar huis stopt hij bij de coöperatieve supermarkt in de buurt – plasticvrij zoals bijna alle supermarkten – waar hij gezonde en grotendeels lokale voeding koopt. De Belgische biologische landbouw is wereldvermaard voor de hoge opbrengst per hectare, ook dankzij Transition Targets. Af en toe eet het gezin een burger kweekvlees, een succesverhaal gerealiseerd door een samenwerking van Europese universiteiten in het kader van het Europese R&D-programma Horizon 2030. Saïd gaat ook nog langs bij de Brusselse Fix Hub, gecreëerd om de circulaire economie te stimuleren. Daar laat hij de gescheurde jeans van Emil tegen een zeer lage prijs herstellen, en installeert hij zelf een nieuwe microfoonmodule in zijn volledig circulaire en modulaire smartphone.

674_harbour-swimbath-at-islands-brygge_nicolai-perjesiSamen met Emil neemt Saïd ‘s avonds een duik in de Zenne, nu de waterkwaliteit zo verbeterd is. Hij mijmert over hoe het leven erop vooruitgegaan is tegenover toen hij zelf zo oud was als Emil. Daklozen zijn er niet meer in Brussel dankzij een succesvol “Housing First” programma. De wooncrisis in België is opgelost door de bouw van twee miljoen nieuwe publieke woningen in de steden en de dorpscentra. Een succesvol wijk-per-wijk renovatieprogramma heeft ervoor gezorgd dat het energieverbruik sterk gedaald is, net als de energiefactuur. Ook de armoede is in België sterk gedaald dankzij – naast het huisvestings- en renovatieprogramma – een sterker sociaal vangnet en het Groene Jobs Plan. De rijken hebben daarvoor wel een serieuze inspanning moeten leveren, maar de goed werkende vermogensbelasting is zeer populair, en geen enkele politicus/a durft die nog in vraag te stellen.

Ook wereldwijd is er serieuze vooruitgang geboekt in de strijd tegen de armoede. Doordat landen overal ter wereld samen de klimaatontwrichting tegengingen, is er een sfeer van internationale solidariteit ontstaan. Het VN-klimaatfonds en de wereldwijde strijd tegen belastingontwijking en -ontduiking hebben nieuwe middelen gemobiliseerd voor investeringen in ontwikkelingslanden. Die investeringen hebben niet enkel geholpen om de klimaatontwrichting tegen te gaan, en zich aan te passen aan de bestaande klimaatopwarming, maar hebben ook degelijke jobs en een economische dynamiek gecreëerd in vele landen. De klimaatmigranten worden opgevangen volgens een internationaal afgesproken verdeelsleutel, waarbij de rijkste landen de meeste inspanningen dragen.

Een paradijs is de Aarde niet. De klimaatontwrichting heeft schade aangericht, er zijn nog altijd internationale conflicten, en de dagdagelijkse beslommeringen kunnen nog altijd zwaar doorwegen. Maar dankzij de Europese Green New Deal en het internationale Climate Emergency Plan, het VN-akkoord dat in 2025 onder leiding van de nieuwe Amerikaanse presidente Alexandria-Ocasio Cortez werd goedgekeurd, bleef de grootste klimaatchaos uit.

België werd met het Sociaal-Ecologisch Pact van 2020 een voorloper én voorbeeld op het vlak van klimaatbeleid, en bood zo inspiratie aan landen overal ter wereld. Mensen als Marie en Saïd leverden een sterke bijdrage daaraan, maar plukten ook de vruchten van het betere leven. En vooral: de toekomst van Emil en zijn toekomstige kinderen en kleinkinderen was verzekerd.

Sacha Dierckx – Denktank Minverva

Uit het boek: Klimaat en sociale rechtvaardigheid


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s